Przedwiośnie

Opis:

Wejście "Przedwiośnia" na ekrany kin w lutym 2001 r. poprzedziła szeroko zakrojona kampania reklamowa. Film przyjęto z ogromnym zainteresowaniem, wśród krytyków przeważały głosy uznania dla reżyserskich pomysłów, gry aktorskiej i staranności realizacji. Zdjęcia kręcono w okolicach Kielc, w Warszawie, Moskwie, w Rumunii i w stolicy Azerbejdżanu, Baku. Zaangażowano ponad 10 tys. statystów, wynajęto kilka tysięcy koni. Budżet całego przedsięwzięcia wyniósł 5 mln dolarów. Za te pieniądze powstała 2, 5 – godzinna wersja kinowa i 6 – odcinkowy serial dla TVP (premierowa emisja w Jedynce w 2003 r.). Film, który obejrzało w kinach 1.700 000 widzów, otrzymał nagrody za muzykę, scenografię i kostiumy na FPFF w Gdyni w 2001 r. oraz Diamentowy Bilet przyznany przez Stowarzyszenia "Kina Polskie". Film w reżyserii Bajona jest drugą ekranizacją powieści Stefana Żeromskiego, pierwsza, niema wersja z 1928 r. , nie zachowała się do naszych czasów. Filip Bajon nie trzymał się sztywno literackiego oryginału, wprowadził nieobecne w książce sceny, zmienił zakończenie. O decyzji ekranizowania akurat tej książki mówił: "Znalazłem w "Przedwiośniu" opowieść o zbuntowanym młodym człowieku, który bez przerwy się nie zgadza, proponuje swoją, bardzo idealistyczną wizję świata, poszukuje prawdy, sprawiedliwości, piękna. Jest mu w zastanym świecie niewygodnie".Akcja filmu, podobnie jak serialu rozpoczyna się w 1914 r. w Baku w Azerbejdżanie, największym zagłębiu naftowym przełomu wieków. W tym kosmopolitycznym mieście mieszka Cezary Baryka, syn Seweryna Baryki, polskiego inżyniera zatrudnionego w wielkiej kompanii naftowej, i Jadwigi Barykowej, która mimo wielu lat spędzonych w Baku wciąż bardzo tęskni za rodzinnym Drohiczynem, za stawem i kapliczką. Czarek przyjaźni się z rówieśnikami z klasy: Tachirem, który jest Azerem, Ormianinem Wartanem, Żydem Jaszą i Rosjaninem Saszą. Przyjaciele obiecują sobie, że po skończeniu szkoły zostaną tu i będą pływać na tankowcach. Ale na razie korzystają ze swobody i cieszą się beztroskimi latami młodości, razem spędzają wolny czas i rozrabiają, narażając się dyrektorowi szkoły. Cezary Baryka przeżywa pierwszą miłość, nieśmiało wyznaje matce, że jest zakochany ślicznej Ormiance Aidzie, siostrze Wartana, a Jadwiga akceptuje wybór syna. Tymczasem do Baku docierają niepokojące wieści o nadciągającej wojnie. Jadwiga chce wracać do Polski, jednakże mąż ją uspokaja, że tu nic im nie grozi. Wkrótce rodzina odczuje na własnej skórze jak bardzo się mylił. Wybucha I wojna światowa. Seweryn Baryka otrzymuje powołanie do wojska i przepada bez wieści. Zrozpaczona Jadwiga bez skutku poszukuje zaginionego męża. Do Baku wkraczają bolszewicy na czele z komisarzem, którzy zajmują miasto. Czarek daje się porwać rewolucyjnym hasłom, przestaje chodzić do szkoły, występuje przeciw zatrudnianiu gosposi w domu, pozwala, by bolszewicy zarekwirowali rodzinne kosztowności. Dom Baryków zostaje kompletnie splądrowany, meble i książki spalone. Wkrótce rodzinę dotyka kolejna tragedia. Jadwiga za udzielenie schronienia księżnej Szczerbatow – Mamujew z córkami zostaje skazana na ciężkie roboty w porcie. Kobieta umiera z wycieńczenia, nie doczekawszy powrotu męża. W ogarniętym rewolucyjnym zamętem Baku trwa rzeź ormiańskiej i żydowskiej ludności. Cezary zostaje sam. Boleśnie przeżywa stratę matki, a także męczeńską śmierć Aidy, Jaszy i Tachira, któremu odcięto głowę. On jako Polak uchodzi z życiem. Kiedy zostaje zatrudniony do kopania grobów, przypadkowo spotyka cudem uratowanego z zawieruchy wojennej ojca, który walczył w Legionach Polskich. Seweryn przekonuje syna do wyjazdu z Baku, tłumacząc, że tu czeka go pewna śmierć. Od gruzińskiego księdza Cezary dostaje dokumenty oraz bilety na statek. Docierają do Moskwy, gdzie syn zamierza zostać na stałe, mimo